Magtutudlo sa balaod sa UP Cebu, mipasabot sa sayop nga pagtuo sa ICC

 

CEBU CITY, Cebu (PIA) — Makapahisalaag ug depekto.

Mao ni ang paghulagway sa usa ka international law lecturer sa University of the Philippines (UP) Cebu sa mga pagsaway ug pagpangdaot tali sa isyu sa isyu sa pagkasikop ni kanhi Presidente Rodrigo Roa Duterte mahitungod sa iyang kaso nga giatubang sa International Criminal Court (ICC).

Gitawag sa mga kritiko sa ICC ang pagdakop sa kanhi presidente nga “foreign interference” o pagpanghilabot sa mga langyaw.

Matud pa ni Lawyer Ian Vincent C. Manticajon, magtutudlo sa UP Cebu sa Journalism ug Media Law ug sa University of Cebu (UC) sa Special Issues in International Law, nga kinahanglan lantawon ang proseso sa ICC isip oportunidad sa pagkat-on kabahin sa mga sukaranan nga prinsipyo sa internasyonal nga balaod lakip na ang Rome Statute ug ang balaod sa nasud ubos sa Republic Act No. 9851.

Dugang pa ni Manticajon nga samtang ang mga estado adunay hingpit nga kontrol sa ilang mga internal nga kalihokan, ang mga estado usab adunay obligasyon ngadto sa katawhan.

Ang Section 17 sa RA 9851, o ang Philippine Act on Crimes Against International Humanitarian Law, Genocide, and Other Crimes Against Humanity, nagsagop sa complementarity nga prinsipyo sa Rome Statute, nga nagpasabot nga wala mipuli ang ICC sa sistema sa hustisya sa Pilipinas apan nagsuporta lamang kini niini.

Ang Rome Statute usa ka ‘treaty’ o kasabutan nga nagtukod sa ICC nga nagdumala sa hurisdiksyon, istruktura, ug mga gimbuhaton sa korte nga responsable sa paggukod sa mga indibidwal nga nakalapas sa balaod mahitungod sa genocide, mga krimen batok sa katawhan, mga krimen sa gubat, ug ang agresyon sa krimen.

Ang kooperasyon sa Pilipinas sa ICC nagpakita lamang nga ang nasud nagtahod sa internal nga legal nga obligasyon ug andam nga mangita og hustisya gawas sa lokal nga politikanhong kaakohan o konsiderasyon, matud ni Manticajon.

“The ICC referral shows our country’s commitment to accountability and acknowledges that international law complements domestic justice,” ingon ni Maticajon.

(Ang pagrekomenda sa ICC nagpakita sa among nasod nga may pagpanalipod sa katungdanan ug nag-ila nga ang internasyonal nga balaod nakadugang sa nasudnong hustisya.)

Dugang pa niya, kini dili usa ka pag-angkon sa kahuyang, kundi usa ka pag-ila nga adunay internasyonal nga mga mekanismo nga makatabang sa nasodnong sistema sa balaod kung kinahanglan.

“We need to see this as a challenge to reassess our commitment to human rights and the rule of law, hopefully leading to stronger domestic prosecutions of human rights violations in the future,” ingon ni Manticajon.

(Kinahanglan natong tan-awon kini isip usa ka hagit aron usabon ug palig-on ang atong panata sa tawhanong katungod ug sa balaod, nga, sa hinaot pa, magdala sa mas lig-on nga pagpanglutos sa mga paglapas sa tawhanong katungod sa umaabot.) (JAT, RGC/PIA7 Cebu)