Gipasiugda sa mga magtutudlo sa Sugbo ang media literacy, fact-checking sa pagkigbatok sa sayop nga impormasyon

 

CEBU CITY, Cebu City (PIA) — Mahinungdanon ang ‘media literacy’ o ang pagkahibalo sa media sa pagkig-batok sa disinformation ug sa pagsiguro nga ang publiko maka-access sa tukma nga impormasyon nga mahimong basehan sa maalamon nga desisyon, ilabi na sa mga isyung nasudnon.

Kini ang gipasiugda ni Prof. Ma. Theresa Angelina “Mayette” Tabada sa University of the Philippines (UP) Cebu, samtang iyang giawhag ang publiko nga susihon una ang impormasyon sa dili pa kini ipaambit online.

“We check our facts and our biases. We triangulate or verify information before we believe and share the information on social media,” pasabot ni Tabada.

(Atong susihon ang mga kamatuoran ug ang atong mga bias. Atong i-triangulate o i-verify ang impormasyon sa dili pa motuo ug magpaambit sa impormasyon sa social media.)

Ingon niya nga adunay panginahanglan alang sa ‘self-regulation’ o pagpugong sa kaugalingon ug ‘ethical journalism’ aron sa pagsuporta sa kamatuoran ug pakigbatok sa disinformation.

Gitumbok ni Tabada ang kontrobersiya nga naglibot ni kanhi Presidente Rodrigo Duterte, nga nagpunting sa gubat batok droga sa iyang administrasyon ug ang giingong papel sa mga institusyon sa estado sa extrajudicial killings.

Sa iyang namatikdan, ang kining wala masulbad nga mga isyu nagpabilin nga tinubdan sa pagkabahinbahin sa mga Pilipino, uban sa mga tensyon nga mitumaw human sa pagdakop ni Duterte.

“Like old sins and old memories, our past marks our present,” siya midugang, nga nagpasiugda sa malungtarong epekto sa makasaysayanong tulubagon sa sociopolitical nga talan-awon karon.

(Sama sa daan nga mga sala ug daan nga mga panumduman, ang atong nangagi nagtimaan sa atong karon.)

Susama niini, ang instruktor sa Mass Communication sa UP Cebu ug korespondent sa ABS-CBN Cebu nga si Annie Perez-Gallardo mihatag usab og gibug-aton sa papel sa mainstream media sa pagtuboy sa integridad sa journalism o periodismo.

Gipahinumdoman niya ang publiko nga ang kasaligan nga mga organisasyon sa balita nagsunod sa hingpit nga pagpamatuod ug mga proseso sa editoryal.

Matud niya nga ang mga balita ug impormasyon nga gipagawas sa mga lehitimong mga panid sa media ug mga site miagi sa usa ka filter nga verification ug editoryal nga paghukom.

“This is the job they have sworn to uphold and will continue to strive for,” ingon ni Gallardo.

(Kini ang trabaho nga ilang gipanumpaan nga huptan ug padayon nilang paningkamutan.)

Gipasabut usab niya nga ang mga propesyonal nga peryodista nagsunod sa ABC sa journalism: Accuracy o tukma, Balance o balanse, ug Clarity o katin-aw.

Sukwahi niini, ang sulud sa social media nga kulang sa pagdumala sa editoryal mahimong dili mosunod sa parehas nga etikal nga sumbanan.

Samtang ang kagawasan sa pagpahayag nanalipod sa tanan nga mga porma sa online nga diskurso, mipasidaan si Gallardo nga ang wala mapamatud-an nga kasayuran mahimong makapahisalaag ug makahtag og kalibog sa publiko.

“The effort to report and write is doubled for the media — all to ensure that their reporting remains objective for the Filipino people,” dugang niya.

(Ang paningkamot sa pagtaho ug pagsulat gidoble alang sa media — aron masiguro nga ang ilang pagtaho magpabilin nga tumong alang sa katawhang Pilipino.) (JAT, MYP/PIA7 Cebu)